Een kind dat niet speelt

Ons pleegzoontje Tom woont 2 jaar bij ons, is bijna 4 jaar en ik verheug me op de dag dat hij naar school zal gaan. Zijn gedrag is veeleisend en grensoverschrijdend. Hij komt vrijwel niet tot spelen en het lijkt er op of zijn grootste doel is mijn aandacht op een negatieve manier naar zich te trekken. Hier volgt een halve dag uit zijn leven.

Het begint al fout, ik zie het aan zijn ogen; een boze blik, hij wil me ook niet aankijken. Ik negeer het en zeg dat hij mag aankleden en daarna naar beneden mag gaan. NEE!! gilt hij, kan ik niet. Hij begint wild over de overloop te dollen en rare geluiden te produceren. Onze oudste zoon, 14, slaapt nog, want hij is een paar lessen vrij vanmorgen. Ik pak zijn stapeltje kleren, duw die in z'n handen en zeg hem naar beneden te gaan - aankleden in de woonkamer bij papa die al zit te eten. Langzaam loopt hij de trap af en begint "hartverscheurend" te brullen. Even later hoor ik dat pleegvader het verder regelt. Hij krijgt het zelfs uit hem waarom hij naar beneden gestuurd werd door mij.
Als alle kinderen beneden zijn gaan we eten. dat verloopt meestal rustig, want ons jongetje is dol op eten.
Tegen half 9 is het tijd om dochter van 6 naar school te brengen. Ik hoef Tom niet mee te nemen, omdat onze zoon inmiddels beneden is en nog niet naar school hoeft. Hij zal even oppassen. Ik zet Tom aan zijn speeltafeltje met de duplo. Hij moet daar blijven zitten en spelen terwijl ik weg ben. Nog voor ik weg ben, bouwt hij in een record tempo een huisje. Zag ik exact datzelfde huisje gisteren en eergisteren ook al niet?
Zo!! Klaar met spelen, zegt hij en hij wil opstaan. Nee, zeg ik, jij blijft hier zitten spelen totdat ik terug ben. Hij is boos, heel erg boos en laat dat zien door een boze blik en te gaan zitten met zijn gezicht in z'n handen.
Als ik terug ben, zit hij nog zo en blijkt dat 20 minuten volgehouden te hebben.

Tom mag z'n schoenen aan gaan doen om buiten te kunnen spelen. Hij start een drama over het niet aan kunnen doen van z'n schoenen. Zijn schoenen worden door de kamer gegooid en hij kijkt van mij weg. Armen over elkaar. Ik zeg: Dan maar niet, ga maar weer aan je tafeltje zitten en nog iets van de duplo bouwen. Ik heb het nog niet gezegd of zijn schoenen zijn al aan.
Hij gaat buiten fietsen op z'n driewielertje. Hij kent z'n plek waar hij mag komen, benoemt dat als ik vraag tot hoever hij mag komen en gaat fietsen. na een paar meter stapt hij af, pakt een stok die daar ligt en gaat zo hard mogelijk op z'n fietsje slaan. Omdat er een auto vlakbij geparkeerd staat, vrees ik het ergste. Ik ren erheen en kan nog net op tijd de auto voor een paar deuken behoeden. Ik pak de stok af en hij gaat weer fietsen.
Een paar minuten later komt hij terug, lacht en zegt lief: Ik heb een bloemetje voor je geplukt. Hij geeft me een boterbloem. Net op het moment dat ik dankjewel wil zeggen, zie ik in z'n andere hand, achter z'n rug, een grote afgerukte tak van een struik van de buren. (O, nee, niet weer)
Als ik vraag of hij dat gedaan heeft krijg ik (natuurlijk) geen antwoord. Ik sluit het hekje, zodat hij niet meer weg kan. Alleen nog maar in de tuin spelen. Even later zegt hij: Nieuwe stok geplukt. Ja, maar dit is geen stok, maar de struik van de buren.
Omdat hij nu niet meer het hekje uit mag, weet ik dat hij dit niet zomaar zal doen. Hij komt nu elke 2 minuten met een smoes: Plassen, vieze neus, nog geen drinken gehad, eng beestje gezien, dit gaat maar door. Inmiddels is het half 11 en ben ik alleen nog maar met Tom bezig geweest. Ik ga wat met hem drinken, spelen en een boekje lezen. Dit gaat goed, want ik ben dan echt wat met hem aan het doen.
Hij gaat weer naar buiten, maar is absoluut niet van plan te gaan spelen. De keukendeur staat open, zodat hij continue met mij in verbinding staat. Tom begint heen en weer te rennen: binnen, buiten, binnen, buiten. Ik duw hem naar buiten en doe de deur dicht. Foute boel, na 2 minuten staat hij ergens op en slaat met een steen op het keukenraam. Ik zet z'n tafeltje met stoeltje buiten en laat hem maar weer met de duplo spelen. Hij begint keihard te huilen. Als ik naar binnen loop bouwt hij weer in een hoog tempo hetzelfde huisje wat ik hem al weken zie bouwen. En ja hoor, even later roept hij: Kom kijken, huisje gemaakt. Als ik niet direct kijk, gaat hij harder roepen en blijft dit doen tot ik kom kijken.
Daarna staat hij op en loopt heen en weer roepend bij de keukendeur dat hij klaar is met spelen.
Als hij even later op de grond gaat liggen, is het tijd om in te grijpen, want hij kan zichzelf binnen 2 minuten in slaap laten vallen. Dat heb ik nog nooit gezien bij een ander kind, maar hij kan het. Ik neem hem maar weer mee naar binnen, het is toch bijna tijd om een boterham te gaan eten.

Pijn en gedrag bij een kind

In de show van een bekende TV-psycholoog werd een moeder ter verantwoording geroepen. Door haar volwassen dochter en schoonzoon. Moeder heeft nog een zoontje van 8 jaar. Hij kwam bij haar toen hij 3 maanden oud was. Eerst als pleegkind en later heeft ze hem geadopteerd. Moeder kan het gedrag van het kind niet meer aan en op dit moment zorgen dochter en man (die zelf ook 2 kinderen hebben) voor hem. Ze verwijten moeder van het wegdoen van een kind. Tussen de gesprekken door laat de camera beelden zien van het joch: een ondeugend blond, 8 jarig jongetje. Dat brutaal kijkt, steeds wegrent en nee roept als z'n moeder iets zegt. Hij gooit met dingen, rent in het wilde weg door de kamer, terwijl er dan dingen op de grond vallen en hij luid lacht.
Terwijl de moeder door haar dochter beschuldigd wordt, met bijval van de schoonzoon, zie ik het verwrongen gezicht van de moeder, het huilen staat haar nader dan het lachen, ze ziet er moe en opgejaagd uit. kan nauwelijks uit haar woorden komen als ze vertelt; dat ze hem de auto niet in krijgt als ze hem naar school wil brengen, hij daagt haar dan uit door weg te rennen, te lachen en haar uit te schelden. Ook maakt hij allerlei dingen moedwillig kapot, dingen van hemzelf en van haar.
En elke keer zie je de beelden van het joch tussendoor.

Ineens voel ik weer wat zij moet voelen; de pijn en leegte. Ik heb pleegkinderen in huis gehad met hetzelfde gedrag en dezelfde blik in hun ogen. Je begint enthousiast en doet alles om het kind zich thuis te laten voelen, maar het lijkt wel of dit onmogelijk gemaakt wordt door het gedrag van het kind. Je raakt uitgeput en wordt totaal leeggezogen door het gedrag van het kind. Een kind dat tot het uiterste gaat met op je hart trappen en proberen je woede naar boven te krijgen. Een kind wat geen liefde kan verdragen door de pijn die hij voelt. Liefde is voor een afgedankt kind een zeer pijnlijk en eng gevoel, daar vluchten ze voor of ze gaan de strijd aan. Nu is hij dan terecht gekomen bij een andere moeder, die hem met al haar liefde groot wil brengen en gaan alle alarmbellen rinkelen. Hij vecht zich weg bij haar.
De dochter en schoonzoon merken er niets van dat hun moeder de uitputting nabij is. Ze beschuldigen haar van egoïsme en denken dat ze het kind in een internaat wil stoppen om er vanaf te zijn. Ze hebben het joch in huis genomen en merken niets van dat nare leegzuigende gedrag. Natuurlijk is hij druk en kan hij zich niet goed concentreren, maar verder is hij erg lief en meegaand.  Hij zou dan regelmatig naar z'n moeder gaan. Die heeft hem steeds opgehaald en zelfs verschillende keren weer teruggebracht, omdat hij in de auto zich al zo naar gedroeg en akelige dingen zei. Moeder bracht hem terug naar de dochter en is naar huis gereden. En...zegt de dochter, hij heeft een half uur hartverscheurend gehuild dat hij bij moeder wil zijn. Zo'n slechte moeder is ze; neemt hem niet mee naar huis, zelfs een paar dagen kan ze niet eens opbrengen. De TV-psycholoog doet er nog een schep bovenop en herhaalt deze veroordeling en zegt dat zij degene is die hulp nodig heeft en een opvoedingscursus nodig heeft.
Ze huilt dan en wil alles doen om het kind aan te kunnen.

Ik zie dit aan en denk verbijsterd: ziet niemand hier wat er gaande is? Denkt niemand dat dit wel eens een hechtingsprobleem kan zijn?  Ook het aanpasgedrag van het kind is veelzeggend; bij de dochter is hij meegaand en past zich helemaal aan. Zodra moeder hem haalt hangt hij de beest weer uit. Doordat moeder al total-loss en helemaal op is, laat ze hem bij haar dochter. Daar draait zijn gedrag om in een half uur durende huilpartij. Hij is heel erg goed in staat om moeder en dochter tegen elkaar uit te spelen.
Al dit gedrag kwam weer keihard binnen bij mij; dat uitspelen, dat gedrag waarmee zo'n kind je op je hart trapt en het ongeloof van buitenstaanders. Ik denk dat het laatste nog het minst te verdragen is. Men denkt met een normaal kind te maken te hebben en beseft niet dan het een heel beschadigd kind is. Een emotionele beschadiging, misschien al opgelopen tijdens de zwangerschap, maar in ieder geval is hij afgedankt door zijn biologische moeder, waardoor hij in de pleegzorg terecht kwam en later dan geadopteerd is.
Wat deze moeder nodig heeft is begrip en uitleg over de ernstige gevolgen van onthechting. De pijn en angst die hij als baby heeft ervaren zit nog in z'n lijf en voelt hij nog dagelijks. Hij kan zich niet overgeven aan een moeder. Moeders zijn onbetrouwbaar, die doen je weg. En helaas was het al zo ver gekomen: ook de adoptiemoeder liet hem bij haar dochter achter. Ze zal moeten leren om hem niet te laten verdrinken in haar liefde, maar op een wat zakelijker manier met hem omgaan.
Hij zal steeds maar weer proberen door zijn slopende en leegzuigende gedrag haar pijn te laten voelen, misschien wel onbewust zijn pijn de hare te laten worden. Vroeg of laat zal ook de dochter kennismaken met zijn pijn en gedrag als zij hem met liefde wil overstromen.
Zo'n kind kan daar niet tegen en zal met alles in hem willen vluchten of zich er tegen verzetten.
Als hij merkt dat hij zich niet hoeft te hechten en mag zijn wie hij is dan kan het zijn dat hij tot rust komt en zal zijn verzet wat indammen. Bij moeder is hij ook nog eens alleen en bij de dochter een van de kinderen, wat hem emotioneel wat ruimte geeft. Niet alle liefde en aandacht is op hem gericht.
Ik zat echt met kromme tenen naar dit programma te kijken en besef dat er nog weinig kennis is over emotioneel beschadigde kinderen en de gevolgen ervan.

De gevolgen van seksueel misbruik van kinderen

Seksueel misbruik begint meestal niet van het ene op het andere moment. De dader neemt vaak alle
tijd om het kind aan zich te binden en te isoleren. Langzamerhand laat hij de relatie seksueel getint
worden. Zodat het kind zich gevangen voelt en niets meer durft te zeggen. Dan gaat hij verder.

Het misbruik begint


Als het seksueel misbruik begint, voelt het kind zich vaak boos, verward en verbijsterd. Vaak is de dader
begonnen met onschuldige spelletjes en heeft er foto's van gemaakt. Langzamerhand raakt hij het kind
steeds meer aan en ook op plekken waarvan het kind voelt dat het niet goed is. Het kind kan dat
vreemde gedrag van de volwassene niet plaatsen en denkt dat hij zich vergiste heeft. Hij vraagt zich
zelfs af, of het wel gebeurd is. Hij hoopt dat het niet weer gebeuren zal. Zelfs als het steeds weer
gebeurt en hij zich verward gaat voelen hoopt hij nog dat het niet echt zo was als hij dacht. Vertellen
aan een ander? Niemand zal hem toch geloven. Ook de dader zal het dan tot een geheim maken en
zeggen dat niemand het zal geloven.
De meeste slachtoffers schamen zich vreselijk. Alsof ze zelf schuldig zijn aan dit gebeuren. Ze schamen
zich voor de dader, voor zichzelf en voor de afschuwelijke dingen die steeds weer gebeuren. Het lijkt
zelfs erger en erger te worden. Naast de schaamte is er het schuldgevoel. De dader praat op de manier
alsof het kind de schuld is van alles, maar ook het psychodynamische proces in het kind zorgt ervoor dat
hij zich schuldig voelt. Hij identificeert zich met de dader. Die is immers steeds zo goed en aardig voor
hem geweest en nu gebeurt er dit!

Incest


Ieder kind is afhankelijk van zijn ouders. Daar moet hij het van hebben. Ze vertrouwen de ouders en
zijn er in wezen van overtuigd dat ouders hem geen pijn zullen doen. Zijn leven hangt er vanaf. Als een
kind seksueel misbruikt wordt door zijn ouder of verzorger, dan gaat hij zichzelf zien door de ogen van
de dader. Het kind neemt de schuld op zich: papa doet dit omdat ik zo vervelend was. Opa deed dit
omdat ik niet deed wat hij zei. Ik ben ook zo eigenwijs. Als hij de schuld op zich neemt, dan is er hoop
dat het stopt. Seksueel misbruik vaneen kind wordt door meer dan 70% gedaan door daders uit de
familie- of vriendenkring van het kind komen. Hoe kan hij daar aan ontsnappen??
De bedreidingen die daders uiten naar een kind, zijn vaak niet te bevatten. Het kind is hulpeloos en
overgeleverd aan hun perverse fantasiesn. Het kind wordt behandeld als speelgoed om daarna
weggegooid te worden. het voelt zich vies. Nog een reden om er niets over te vertellen.

Schuld en schaamte


Misbruikte kinderen zijn erg eenzaam. Ze vertrouwen geen volwassenen meer en kunnen ook niet meer
op hun eigen waarnemeingen vertrouwen. Er gebeuren immers dingen die hen overweldigen? Er is
geen zekerheid en stabiliteit meer in hun leven.
En ondanks dit alles is er ook de verbondenheid, vaak is de dader de enige persoon die hem aandacht
geeft. Met de nodige leugens om het zo te houden bevestigt de dader dit regelmatig; ik ben de enige
die om je geeft, akls je moeder dit weet wordt ze ziek, als je dit vertelt zorg jij er voor dat ons gezin uit
elkaar valt.
Schuld- en schaamtegevoelens worden ook nog eens gevoed door de dader: Jij bent begonnen, je
daagt me uit, jij bent te lief en te mooi om van af te blijven, ook jij wilt dit, je vindt dit lekker of alleen
slechte kinderen doen dit.
Pornografie verergert dit gevoel. Het gevoel van vernedering en schaamte neemt toe als er getuigen
zijn of als er gefilmd wordt. Het kind voelt zich vernederd tot een product, waarvan de waarde afhangt
van de winst die het opbrengt. Het object van verlangen, bekeken door vele mensen die hem ook wel
willen aanraken en pijn doen.
Als er eenmaal foto's of films gemaakt zijn is dat ook iets om het kind mee te chanteren, zodat hij zeker
zijn mond zal houden. Voor veel misbruikte kinderen is de enige uitweg om "ongevoelig" te worden. Ze
splitsen van hun gevoelens en worden onverschillig en ongevoelig. Dit is een schadelijk gedrag, want
ze gaan vaak over hun eigen grenzen en spelen gevaarlijk spel, maar het is te interpreteren als
zelfverdediging. Als ze hun werkelijke gevoelens zouden laten zien zouden ze niet overleven.

De Amsterdamse zedenzaak

In de Amsterdamse zedenzaak zijn door de groepsleider van het kinderdagverblijf zeer jonge kinderen ernstig misbruikt. Ook voor hen zullen de gevolgen heftig zijn. Ook al kunnen ze niet praten en het zich herinneren. Maar de lichaamsherinnering is er zeker, hoe ze zijn aangeraakt, de pijn en de angst zullen ze zich herinneren. Symptomen bij deze kinderen zullen zijn: enorme angstgevoelens, wantrouwen naar volwassenen, zich niet meer veilig voelen en zich daardoor niet meer durven ontwikkelen. Waardoor het zeer goed mogelijk is dat er een ontwikkelingsachterstand zal ontstaan. Veel huilen of huilen om "niets". Moeilijk kunnen inslapen of steeds wakker worden. Nachtmerries en huilend wakker worden, maar er kunnen kinderen zijn die apatisch worden.

Dat de ouders van de rechter toestemming hebben gekregen om uit te leggen wat er met hun kind gebeurd is en wat de gevolgen zijn voor het kind en het hele gezin, is een goede zaak. De gevolgen van seksueel misbruik worden nog teveel onderschat, zeker als het om jonge kinderen gaat. Men denkt nog te vaak dat een jong kind het zich niet zal herinneren of het wel zal vergeten, omdat een kind zo flexibel zou zijn. Niets is minder waar. De gevolgen zullen er zeker zijn en het schaadt het kind in zijn verdere ontwikkeling.
Recht doen aan het kind en liefhebbende ouders kunnen veel goed maken.

Een wonder

Hier hoef ik niets aan toe te voegen...

Boos gedrag en driftbuien

 Het gebeurt niet vaak, dat ik het even niet meer weet. Mijn pleegdochters  gedrag  begint de spuigaten uit te lopen. Ze zoekt voortdurend de confrontatie: met de kinderen, maar vooral met ons. Ze is zeer zelfbepalend en verdraagt totaal geen correctie. Ze gaat dan stampvoeten, krijsen, laat zich vallen, schopt, slaat en bijt iedereen in haar buurt. Ik heb haar gisteren twee keer van me af moeten "slaan" ,omdat ze me bleef schoppen.  Terwijl ze dit doet roept ze steeds, dat haar moeder woensdag komt en haar wel mee zal nemen, omdat iedereen haar pijn doet. En: ik luister lekker niet naar jou, want ik ga bij mijn moeder wonen.

We vragen ons dus af: wat heeft ze in haar hoofd?

Vanmorgen heeft ze dus haar zesde driftbui in een week tijd gehad en we hebben haar in bed gelegd en ze ligt daar nu uitgeput.

Elke keer als ze dan tot rust is gekomen is ze heel aanhankelijk en lief, maar van korte duur.

Een dag later.

Onze pleegdochter heeft 1 driftbui gehad, maar die heeft dan ook meer dan een uur geduurd. Zaterdagmiddag speelde iedereen buiten en hoe ze het voor elkaar kreeg, weet ik niet, maar binnen een half uur was iedereen weg en stond ze dus alleen met haar 'goede'  gedrag. Ze begon keihard te krijsen, dat iedereen terug moest komen en smeet de schommels tegen de palen. We hadden afgesproken, dit gedrag te negeren.
Evenlater schopte ze al krijsend tegen de kliko's, toen dat niets opleverde tegen de tuinstoelen. Die lagen evenlater allemaal door de tuin. Toen dacht ze beter resultaat te hebben en begon met stenen te gooien. Dus moesten we wel ingrijpen en ze mocht kiezen tussen naar haar kamer of gewoon buitenspelen. Deze keuze stond haar niet aan en ze startten een nieuwe krijsbui. Na 10 minuten konden wij daar niet meer tegen en heeft pleegvader haar naar boven gebracht, op haar bed gezet en geprobeerd met haar te praten. Ze leit zich deze keer niet ompraten en krijste maar door. Pleegvader is toen weggegaan met de opmerking: als je uitgeraasd bent, kun je beneden komen.

Ook dat gaf aanleiding om de strijd nog heftiger te maken: ze kwam scheldend naar beneden en begon gelijk met: ik mag zelf weten wat ik doe, ik ben al 7, en ik wil NIET alleen buiten spelen, de andere kinderen moeten ook komen.

Pleegvader zei, dat ze die anderen al weggepest had. Toen begon ze tegen de deur te schoppen en heeft hij haar weer naar boven gebracht en gezegd, dat ze nu niet meer beneden mocht komen. Dat hij haar wel zou komen halen. Dit maakte haar zo woedend, dat ze zich liet vallen en nog zeker 10 minuten de hele boel bij elkaar gegild heeft. Het leek wel een psychose.

We zaten echt even met de handen in het haar, voor zover er nog haar zat ;-)

Daarna  heeft pleegvader haar rustig gekregen, maar ze bleef mopperen.

Amsterdam, Artis en Apenstreken

Ik ben nog nooit in Artis geweest. Het werd tijd dat ik mijn pleegdochter Amsterdam, Artis en Apen liet zien.

  Met de trein naar Amsterdam is al een belevenis op zichzelf. Zeker als je 10 jaar bent en in een gewoon plaatsje in Gelderland woont. Op het moment dat de trein Amsterdam binnenrijdt vraagt ze zich zorgelijk af, of ik de weg wel weet. Die weet ik en ik weet ook dat je geen strippenkaarten meer kunt gebruiken in Amsterdam, dat je in de tram een tijdelijke kaart kunt kopen en dat je daarmee kunt in- en uitchecken. Ze houdt mijn hand vast, want er zijn wel erg veel mensen in Amsterdam. En erg veel treinen ook. In de tram kopen we een kaart en omdat we vergeten in te checken, krijgen we van de kaartverkoper het advies om dat toch maar even te doen. Een kwartier later lopen we Artis in. Helemaal enthousiast ziet ze de kamelen liggen. Ze rent naar het bord en leest me voor waar de kamelen vandaan komen. Kunnen ze niet door het water lopen, dan kunnen ze misschien ontsnappen. Ik denk niet dat ze dat zullen doen, zeg ik. Naarmate we verder lopen en meer dieren zien, wordt ze enthousiaster. Het gaat niet snel, want ieder bord moet gelezen worden en aan mij voorgelezen of verteld worden. Ook de vissen in het aquarium vindt ze interessant. Na 3 uren gelopen te hebben wil ik wel even gaan zitten en vraag of ze niet even in de speeltuim wil spelen. Nou, aarzelt ze, eigenlijk niet, want ik wil echt alle dieren zien hoor. Ze gunt me toch even de rust en gaat spelen. Even later wil ze verder, ze wil de apen nog een keer zien en de krokodillen wil ze zeker zien. Kun je die aaien, vraagt ze.  Het lijkt me verstandig dat niet te doen.

Nadat ze alle dieren gezien en bewonderd heeft, zelfs alle vissen, wil ze nog wel even in het speeltuintje. Op de weg naar de uitgang blijft ze nog even bij de apen staan; de kleine aapjes proberen met hun handje eten uit het water te halen. Kijk, zegt ze, zo doe ik dat ook. Dat klopt, zeg ik, ook jij hebt apenstreken, zo af en toe. 

De terugreis verloopt goed en ik kijk terug op een leuk dagje uit met haar.